Neden Sonuç Kartları
Neden esnemiş? Çünkü uykusu gelmiş. 40 neden sorusu ve her birinin cevap kartı Diltigo uygulamasında, resimli ve sesli. Terapist seçer, çocuk evde sürdürür; veli hesabı ücretsiz.
Neden sonuç kartları, bir olayı ve o olayın nedenini resimle eşleştirir: bir çocuk esniyor, çünkü uykusu gelmiş; bir çocuk utanıyor, çünkü vazoyu kırmış. Diltigo kütüphanesinde 40 neden sorusu ve her birinin cevap kartı var; hepsi resimli ve sesli. Bu sayfa terapistler ve veliler için hazırlandı.
Kartlar Diltigo uygulamasında Soru Kartları oyunuyla çalışılır. Kim ve ne sorularını da içeren resimli sahneler için hikaye kartları sayfamıza, kart setlerinin tamamı için konuşma kartları sayfamıza bakabilirsiniz. Bu sayfa materyal bölümümüzün bir parçasıdır.
Neden-sonuç ilişkisi nedir, neden çalışılır?
Neden-sonuç ilişkisi, bir olayın başka bir olaya yol açtığını anlamaktır: yağmur yağınca çizme giyilir, uyku gelince esnenir. Çocuk bunu dilde "neden" sorusuyla sorar, "çünkü" ile cevaplar.
Terapistler soru anlamayı alıcı dilin bir parçası olarak ele alır: yönergeleri anlamak, kavramları bilmek, nerede, ne zaman ve neden sorularını anlamak. ASHA da dinleme anlama güçlüğünün soruları anlamakta ve yönergeleri izlemekte zorlanma olarak görülebileceğini belirtir. NIDCD'nin konuşma ve dil gelişimi ölçütleri arasında "kim, ne, nerede, neden" sorularını yanıtlamak da yer alır.
Neden-sonuç aynı zamanda anlatının yapı taşıdır. Olayları sıraya koyan ve sonuç üreten çocuk, hikâyesini bu ilişkiyle bağlar. Dil çalışmasında "çünkü" gibi bağlaçlarla neden-sonuç cümlesi kurmak da ayrı bir hedeftir; terapist çocuktan kısa bir sonuç cümlesi kurmasını isteyebilir.
Neden-sonuç kartlarında hangi sorular ve cevaplar var?
Kütüphanedeki 40 sorunun hepsi "Neden" ile başlar; cevap kartı "Çünkü" ile başlayan bir cümledir. Sorular beden, sağlık, duygular, hava, hayvanlar ve günlük işler gibi çocuğun tanıdığı konulardan gelir. Tablo altı örnek gösteriyor.
| Soru kartı | Cevap kartı | Konu |
|---|---|---|
| Neden esnemiş? | Çünkü uykusu gelmiş. | Beden ve uyku |
| Neden dişleri çürümüş? | Çünkü çok şeker yemiş. | Sağlık |
| Neden ağacın yaprakları dökülmüş? | Çünkü sonbahar gelmiş. | Mevsimler |
| Neden utanmış? | Çünkü vazoyu kırmış. | Duygular |
| Neden fare kaçmış? | Çünkü kedi kovalamış. | Hayvanlar |
| Neden çizme giymiş? | Çünkü yağmur yağmış. | Hava durumu |
Uygulamadaki neden-sonuç kartları
Aşağıda 12 soru–cevap çifti var. Soru kartı solda, cevap kartı sağdadır; ikisi de uygulamadaki gerçek kartlardır.
Neden-sonuç kartlarıyla çalışan oyun
Soru Kartları oyununda neden soruları bu kartlarla sorulur. Terapist pratiği ev ödevi olarak seçer; çocuk evde kısa bir pratikle sürdürür.
Diltigo oyunu · Okul öncesi ve okul çağı
Soru Kartları
Neden esnemiş? Neden utanmış? Çocuk bir olayın nedenini resimli kartlar arasından bulur, neden-sonuç ilişkisini oynayarak öğrenir.
- Neden sorularını anlamak
- Neden-sonuç ilişkisi
- Günlük olayları anlamak
Diltigo'dan ekranlar
Diltigo'da 40'a yakın oyun türü var. Oyunlar orman, deniz, çiftlik ve uzay gibi sekiz farklı temada açılır; mavi robot Tigo her oyunda çocuğa eşlik eder, yönergeleri sesli söyler. Uygulamadan birkaç ekran:
Neden sorularıyla seansta nasıl çalışılır?
Çalışma, çocuğun soruyu anlamasından cümle kurmaya doğru ilerler:
- Soru türünü ayırt ettirin. Kim, ne, nerede, ne zaman, neden ve nasıl sorularının her biri farklı bir cevap ister. Neden sorusu bir sebebi sorar.
- Seçenekli cevap verin. Çocuğa birkaç cevap kartı gösterip soruya uygun olanı seçtirin.
- Cevabı cümleye çevirin. Çocuk kartı seçtikten sonra "çünkü" ile kısa bir sonuç cümlesi kurar.
- Küçük bir hikâyeye taşıyın. Üç resimden bir hikâye oluşturup önce sıraya koyun, sonra kim, ne oldu ve neden sorularını sorun.
- Kısa ev pratiği verin. Uygulamadan bir pratik seçip ödev olarak gönderin; evdeki tekrarı panelden izleyin.
Hangi soru türüyle ve hangi kartlarla başlanacağına çocuğun dil profiline göre terapist karar verir. ASHA, ortak kitap okumada hikâye ve karakterler hakkında açık uçlu ve soru sözcüklü sorular sormayı dil çalışmasında kullanılan tekniklerden biri olarak sayar.
Evde neden sorularıyla nasıl konuşulur?
Resimli bir olay üzerinden soru-cevap yapmak evde de işe yarar. Bir resme ya da kitaptaki sahneye bakıp neler olduğunu ve neden olduğunu konuşun; kısa bir hikâyeden sonra "neden böyle oldu?" diye sorun. ASHA'nın aile önerileri arasında çocuğun soruları anlamasına ve kendi sorularını sormasına yardım etmek de var. Terapistiniz varsa soru türlerini ve kartları onunla birlikte seçin.
Terapistler için Diltigo
Neden-sonuç çalışmasını seansta başlatın, evde sürdürün. Soru Kartları oyunu Diltigo'nun pratik kütüphanesinde hazır bekler.
- Hazır içerik, sizin planınız. 40'a yakın oyun türü ve 400'ü aşkın hazır pratik arasından seçin ya da şablondan danışanınıza özel bir pratik kurun.
- Yapay zekayla hızlı hazırlık. Danışanınız için kısa bir not yazın, yapay zeka size bir pratik hazırlasın. Pratik kendi kütüphanenize düşer; son söz sizindir.
- Birkaç dokunuşla ev ödevi. Pratiği bir ya da birden çok danışana gönderin; tarih aralığını ve günlük tekrarı siz belirleyin.
- Evdeki çalışma görünür. Ödev takibi ve haftalık ödev analiziyle evde ne yapıldığını görürsünüz. Analiz bir tanı değildir; bir sonraki seansı planlamanıza yardım eder.
- Her şey tek uygulamada. Veliyle mesajlaşma, seans ajandası ve raporlar aynı yerde.
Terapistler Diltigo'yu App Store ya da Google Play üzerinden alınan mağaza içi abonelikle kullanır.
Veliler için Diltigo
Terapistinizin seçtiği çalışma evde de sürsün istiyorsanız Diltigo bu anlara kısa ve keyifli bir oyun ekler.
- Veli hesabı ücretsiz. Uygulamayı indirip çocuğunuzun profilini açmanız yeter.
- Terapistinizle aynı yerde. Terapistinizin gönderdiği ödevler uygulamada sizi bekler; aklınıza takılanı mesajla sorarsınız.
- Anlaşılır raporlar. Gelişim Yolu, çocuğunuzun ilerleyişini sade bir dille gösterir.
- Terapistiniz yoksa. Uygulamada terapist kodu girerek ya da "Diltigo sizin için bulsun" seçeneğiyle bir terapistle eşleşebilirsiniz.
Dil gelişiminin genel akışını merak ediyorsanız Çocuk kaç yaşında konuşur? yazımıza, terapinin nasıl işlediğini merak ediyorsanız dil ve konuşma terapisi nedir? yazımıza bakabilirsiniz.
Ne zaman bir uzmana danışmalı?
Bu oyunlar ve kartlar bir çalışma aracıdır; değerlendirme ya da tanı aracı değildir. Çocuğunuz sorulara alakasız ya da eksik cevap veriyorsa, yönergeleri izlemekte ve soruları anlamakta zorlanıyorsa, yaşı ne olursa olsun bir dil ve konuşma terapistine danışabilirsiniz; beklemeniz gerekmez. Terapist bulma sayfamız size yardımcı olabilir. Daha önce kullandığı sözcükleri ya da becerileri kaybettiğini fark ederseniz beklemeden çocuk doktorunuza başvurun.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; bir dil ve konuşma terapistinin değerlendirmesinin ve önerilerinin yerine geçmez. Diltigo oyunları terapistin planladığı çalışmayı seans dışında sürdürmeye yardım eder; tek başına bir tedavi değildir.
Sık sorulan sorular
Neden sonuç kartları nedir?
Bir olayla sebebini yan yana gösteren resimli kartlardır. Diltigo'da soru kartı "Neden esnemiş?" gibi bir neden sorusunu, cevap kartı "Çünkü uykusu gelmiş." gibi sebebi gösterir. Dil ve konuşma terapisinde soru anlama ve neden-sonuç çalışmasında kullanılır.
Neden sonuç ilişkisi kartları hangi çocuklara uygundur?
Diltigo'daki Soru Kartları oyunu okul öncesi ve okul çağındaki çocuklar için hazırlandı. Çocuğun hangi soru türüyle, hangi sıklıkta çalışacağına dil gelişimini değerlendiren terapist karar verir. Okuma bilmek gerekmez; sorular ve cevaplar resimle gösterilir.
Çocuğum neden sorusuna cevap veremiyorsa ne yapmalıyım?
Soruya alakasız ya da eksik cevap vermek, soru anlama güçlüğünün işareti olabilir. Bu tek başına tanı değildir; terapist soru anlamayı, yönerge izlemeyi ve dikkat gibi alanları birlikte değerlendirir. Her yaşta bir dil ve konuşma terapistine danışabilirsiniz.
Neden sorusu ile kim sorusu arasındaki fark nedir?
Kim sorusu bir kişiyi ya da mesleği sorar: "Kim uçak kullanır?" sorusunun cevabı pilottur. Neden sorusu bir sebebi sorar ve cevabı "çünkü" ile başlar. Terapistler soru türlerini ayırt etmeyi ayrı bir beceri olarak çalışır. Diltigo'da Soru Kartları oyunu hem kim hem neden sorularını içerir.
Diltigo uygulaması ücretli mi?
Veli hesabı ücretsizdir. Veli, terapistinin gönderdiği ödevleri ve Diltigo'nun hazır pratik kütüphanesini kendi hesabından açar. Terapistler uygulamayı App Store ya da Google Play üzerinden alınan mağaza içi abonelikle kullanır; danışan ekleme, ödev verme, seans ve rapor araçları bu aboneliğin parçasıdır.
Diltigo hangi cihazlarda çalışır?
Diltigo bir mobil uygulamadır; telefonda ve tablette çalışır. iPhone ve iPad için App Store'da, Android cihazlar için Google Play'de bulunur. Bu sayfadaki ekran görüntüleri oyunların uygulamadaki gerçek görünümüdür; oyunlar web sitesinde değil, uygulamada açılır.
